Pogoda dopisała, a że wybierałem się do Bolesławca w sprawach Festiwalu Blues nad Bobrem, postanowiłem skorzystać z okazji i po drodze odwiedzić pozostałości po obozach jenieckich w Żaganiu. Ze znanego z filmu „Wielka Ucieczka” obozu niewiele zostało. Jednak warto odwiedzić Muzeum Obozów Jenieckich i te pozostałości. To kolejne, bardzo ciekawe miejsce związane z historią II Wojny Światowej na ziemi lubuskiej.

Żagań – miejsce „Wielkiej Ucieczki”

Muzeum Obozów Jenieckich mieści się przy drodze z Żagania do Iłowej. Nie da się go przegapić. Wyjeżdżając z miasta po lewej stronie stoją repliki wież strażniczych i budynek muzeum. W głębi, pod lasem, widać również replikę baraku obozowego.

Muzeum Obozów Jenieckich Żagań
Muzeum Obozów Jenieckich Żagań

Obóz Stalag VIIIC powstał na samym początku wojny, na przełomie września i października 1939 roku. Na obszarze 480 tysięcy metrów kwadratowych powstało kilkadziesiąt baraków, w których łącznie miejsce znalazło niespełna pięćdziesiąt tysięcy jeńców.

Stalag Luft VIIIC

Na początku 1942 roku obok obozu VIIIC powstał Stalag Luft III, w którym osadzano głównie lotników brytyjskich i amerykańskich. Było tam również około 100 Polaków.

Replika baraku obozowego w Muzeum Obozów Jenieckich Żagań
Replika baraku obozowego

Byłem tego dnia pierwszym zwiedzającym, więc miałem komfort zobaczenia wystawy w budynku muzeum w samotności. Można tam zobaczyć makietę obozu, rzeczy osobiste jeńców, umundurowanie wojsk różnych narodowości, a także inne pamiątki.

Pamiątki po jeńcach z obozu

Wewnątrz budynku muzeum nie byłem zbyt długo. Cała ekspozycja to jedna większa sala. Jednak to nie koniec ciekawostek. Obok muzeum znajduje się oryginalnych rozmiarów replika baraku dla jeńców. Wewnątrz możemy zobaczyć jak wyglądały warunki bytowe osadzonych.  Znajdują się tam zarówno oryginalne przedmioty z czasu wojny, jak i repliki wyposażenia.

Wnętrze baraku dla jeńców - Muzeum Obozów Jenieckich Żagań
Wnętrze baraku dla jeńców

Można tam również zobaczyć replikę wózka do wywozu urobku z tunelu i opis jednoczesnej budowy trzech dróg ucieczki.

Wielka Ucieczka – trzy tunele

Ze względu na piaszczysty teren i dość dobre zabezpieczenia, przygotowanie ucieczki było bardzo trudne. Jednak rozpoczęto budowę aż trzech tuneli o kryptonimach Harry, Tom i  Dick. I to właśnie tunel Harry posłużył do ucieczki, która miała miejsce w nocy z 24 na 25 marca 1944 roku. Niestety Harry okazał się zbyt krótki. Jego wylot znalazł się przed linią drzew, co spowodowało, że niemieccy strażnicy odkryli ucieczkę po wyjściu z tunelu zaledwie 76 jeńców z zaplanowanych do ucieczki 600.

Przebieg tunelu Harry - Muzeum Obozów Jenieckich
Przebieg tunelu Harry

Bez mapy – można się zgubić w terenie

Niestety w Muzeum nie udało mi się zdobyć mapy terenu z opisem obiektów obozowych, co odbieram jako poważne zaniedbanie. Ciężko bowiem poruszać się po rozległym leśnym terenie bez odpowiedniej pomocy w postaci mapy i opisu trasy. Co prawda przy ważniejszych obiektach znajdują się tablice informacyjne, jednak trzeba najpierw do nich trafić.

Replika wieży strażniczej
Replika wieży strażniczej

Najciekawszym moim zdaniem miejscem na terenie obozu jest to, gdzie znajdował się tunel Harry. Jego przebieg został wyraźnie oznaczony. Zaznaczono wejście i wyjście do tunelu. W okolicy znajduje się również replika kolejna wieży strażniczej, a także pozostałości po areszcie, szpitalu czy zbiorniku przeciwpożarowym.

Muzeum Obozów Jenieckich – Cmentarz i mauzoleum

Wracając drogą leśną w kierunku głównej ulicy skręciłem w prawo w leśną ścieżkę, chcąc dotrzeć do jeszcze jednego ważnego miejsca. Znajduje się tam cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej, a także Mauzoleum poświęcone lotnikom alianckim. Te dwa obiekty znajdują się w zasadzie naprzeciwko siebie przy jednej z leśnych dróg.

Mauzoleum poświęcone zamordowanym jeńcom
Mauzoleum poświęcone zamordowanym jeńcom

Na tym zakończyłem krótki spacer po terenie obozów Stalag VIII C i Luft III i wróciłem do samochodu,który zostawiłem przed Muzeum.

Muzeum Obozów Jenieckich Żagań – podsumowanie spaceru

Kolejne sobotnie przedpołudnie spędzone na chodzeniu po ciekawych miejscach uważam za udane. Co prawda ciekawiej mogłoby być, gdybym miał mapę trasy po terenie obozu z opisem tego,co oglądam, ale i tak uważam, że warto się wybrać do Żagania. Choćby po to, żeby zobaczyć miejsca o których opowiada słynny film „Wielka Ucieczka„.

Moja trasa, wraz ze zwiedzaniem Muzeum,  zajęła mi około dwóch godzin. Przebyta odległość to równo 6,5km. Zapis GPS trasy możecie zobaczyć poniżej, tak jak tradycyjną galerię zdjęć.

Muzeum Obozów Jenieckich Żagań – galeria zdjęć

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Pin It on Pinterest

Scroll to Top

Info o nowych wpisach? Zapisz się do newslettera. Nie wysyłam spamu!