Tym razem wypad w Góry Sowie, którego głównym celem był kompleks Riese, nie do końca się udał. Choć spacer po górach jak zwykle bardzo pouczający i ciekawy. Poznałem miejsca, w które większość weekendowych turystów się nie zapuszcza. Jak się okazało, czasem warto zejść z utartych ścieżek i  znaleźć kawałek historii w jej nieoczywistym wydaniu…

Kompleks Riese trochę inaczej

Listopadowe Góry Sowie przywitały mnie przyzwoitą pogodą. Tym razem drzew nie wywracał żaden orkan a deszcz nie zacinał i nie wpadał do oczu. Dzięki uprzejmości Grzegorza Borensztajna miałem okazję zobaczyć dwa, bardzo ciekawe miejsca. Pierwsze z nich to kompleks Jawornik, występujący też pod nazwą Jugowice Górne.  Jawornik, to kompleks mało znany, ale dość spory. Składa się na niego siedem sztolni, które w porównaniu z innymi częściami Riese, wydają się być bardzo chaotyczne i drążone w sposób kompletnie niezorganizowany. Niewiele też pozostało śladów infrastruktury naziemnej, choć sam kompleks był dobrze skomunikowany z innymi  obiektami Olbrzyma zarówno infrastrukturą drogowa jak i kolejką wąskotorową.

Kompleks Jawornik - zasypana sztolnia - Kompleks Riese
Kompleks Jawornik – zasypana sztolnia

Kompleks Jawornik

Niedawno o sztolni numer 6 było dość głośno w mediach za sprawą próby sforsowania metalowych, gazoszczelnych drzwi broniących wejścia do dalszej części podziemi. Drzwi zostały usunięte za pomocą koparki, zniszczony został też mur, w którym te drzwi były osadzone. Nie będę opisywał całej sytuacji, ponieważ w niej nie uczestniczyłem, ale z informacji, które udało mi się znaleźć drzwi te mogły nie być oryginalną częścią budowli i możliwe, że zostały zamontowane wraz z murkiem już po wojnie, aby zabezpieczyć tunel przed wejściem przypadkowych osób. Ile w tym prawdy? Nie wiem.

Kompleks Riese - dział Jawornicki
Kompleks Jawornik – wejście do sztolni

Wchodzimy do sztolni

Po obejrzeniu z zewnątrz wszystkich wejść do kompleksu przyszedł czas na wejście do środka. Weszliśmy do sztolni numer 2. I tu dwie uwagi, dla potencjalnych zwiedzających. Nigdy nie wchodźcie do sztolni w pojedynkę i zawsze przed wejściem informujcie kogoś znajomego, gdzie idziecie i na jak długo. No i po wyjściu oczywiście również informacja. To bardzo podstawowe zasady bezpieczeństwa, które pozwolą wam w razie nieprzewidzianych sytuacji zminimalizować kłopoty. Oczywiście zawsze co najmniej dwa źródła światła i zapasowe baterie.

Sztolnia nr 2 Kompleksu Jawornik
Sztolnia nr 2 Kompleksu Jawornik

Kompleks Riese – Uwaga pod nogi

Samo wejście do sztolni to mała dziura odkopana u wlotu tunelu. Później robi się już szeroko i wysoko. Można iść wyprostowanym i suchą stopą. Sztolnia nie jest zalana, przynajmniej na początkowym odcinku. Nie jest ona w żaden sposób przygotowana do ruchu turystycznego, więc spąg jest zawalony przegniłymi belkami i stemplami a także fragmentami podkładów kolejki. Nie stanowią one jednak wielkiego problemu.

W sztolni panuje stała temperatura ok 7-8 stopni, więc wchodząc z zewnątrz ,miało się wrażenie, że jest bardzo ciepło. Podobne wrażenie miał obiektyw aparatu, który błyskawicznie zaszedł mgłą utrudniając dokumentację. Jednak kilka zdjęć udało mi się zrobić. Tradycyjnie zapraszam do galerii pod wpisem.

Sztolnia nr 2 kompleksu Jawornik - przodek
Sztolnia nr 2 kompleksu Jawornik – przodek

Jak wiecie z moich wcześniejszych wpisów, miałem okazję zwiedzić wszystkie dostępne turystycznie obiekty i w porównaniu z nimi w „dwójce” jeszcze bardziej przytłacza historia tego miejsca. W ciszy i ciemności katorżnicza praca jak miała miejsce w tych podziemiach jest wręcz namacalna. Postarajcie się ją uszanować. Niestety nie do wszystkich to dociera, bo wewnątrz znaleźliśmy sporo współczesnych śmieci – puszek po piwie, plastikowych butelek itp. Masakra.

Góra Moszna – kolejna odsłona Riese

Po wyjściu z sztolni numer dwa udajemy się w inne, bardzo ciekawe miejsce. Na górę Moszna, która jest częścią Masywu Włodarza. To również bardzo mało znane miejsce, które oficjalnie  nie kryje żadnych tajemnic związanych z Riese. No właśnie. Oficjalnie. Samodzielny spacer po terenie, szczególnie dla niewprawnego oka, może potwierdzić, że nie ma tam nic ciekawego. Ot kilka niezbyt okazałych budowli, mały kamieniołom zarośnięty młodym lasem. Kilka dróg i tyle.

Kompleks Moszna - podstawa wyciagarki
Kompleks Moszna – podstawa wyciagarki

Wprawne oko zobaczy jednak sporo dość ciekawych miejsc. Wkopów w zbocze kończących się niczym, śladów po kolejce wąskotorowej, dziwnie wyrównanego terenu i zapadlisk, które sugerowałyby, ze pod spodem coś jednak jest. Teren nie jest zbyt dobrze zbadany, choć z tego co mówił mój przewodnik, sam prowadził tam prace eksploracyjne i ich wyniki były bardzo obiecujące.

Kompleks Riese - góra Moszna
Góra Moszna

Jedno z miejsc, znanych ostatnio z telewizji to przepust pod drogą, w którym znaleziono niewybuchy. Szczerze powiedziawszy, to nie chce mi się wierzyć, że nikt do tego przepustu od wojny nie zaglądał i nagle eureka. Są. Trochę to „zajeżdża” ustawką pod media, ale niech każdy sobie wyciągnie własne wnioski. 

Ciekawe miejsce do zbadania

Jedno z miejsc wydaje się być szczególnie ciekawe. To bardzo głęboki wkop w górę, który miałby być wejściem do sztolni. Jak wykazały badania georadarowe tego miejsca, w terenie są anomalie, które zdają się potwierdzać te przypuszczenia. Na przedłużeniu w terenie znajduje się również zapadlisko lub szybik. Może w przyszłości uda się dokładnie zbadać to miejsce. Jak się okazuje Kompleks Riese może mieć jeszcze kilka tajemnic…

Kompleks Riese - góra Moszna
Ciekawy wkop w Górze Moszna

W okolicy góry Moszna znajduje się jeszcze jedna ciekawostka.  Miejsce, w którym miał swój dom Antony Dalmus – rzekomo główny energetyk Wielkiej Budowy i bardzo tajemnicza postać związana z kompleksem Riese.

Most kolejowy w Świerkach

Na koniec jeszcze mała perełka. Bardzo fajny most kolejowy w miejscowości Świerki. Lubie takie obiekty. W galerii znajdziecie kilka zdjęć.

Most kolejowy w Świerkach

Tym razem wypad był dość krótki, ale bardzo pouczający Dziękuje Grzegorzowi za poświęcony czas i polecam się na przyszłość.

Kompleks Riese – poza szlakiem – galeria zdjęć

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Pin It on Pinterest

Scroll to Top