Grupa Warowna Bouda została wybudowana w celu ochrony wschodniej granicy Czechosłowacji przed agresją III Rzeszy. Jest to najmniejsza z czechosłowackich grup warownych, jednak jej znaczenie dla strategii obronnej było znaczne. Obecnie obiekty w górze Bouda są częścią ścieżki dydaktycznej „betonowa granica”.  W 1995 roku Grupa Warowna Bouda zyskała miano pomnika kultury narodowej. Znajduje się muzeum, które można zwiedzać z przewodnikiem (niestety tylko w języku czeskim). 

Za namową znajomych wybraliśmy się na spacer po czeskiej stronie Gór Orlickich. Celem było zwiedzenie muzeum i bunkrów na zboczach góry Bouda. Niestety nie wszystko nam się udało. Na miejscu okazało się, że w kasie można zapłacić tylko gotówką i tylko czeskimi koronami. Niestety, nie byliśmy na to przygotowani. Pozostało nam więc zwiedzenie tego, co na powierzchni. 

Suchy Vyrch – parking i punkt widokowy

Spacer zaczęliśmy z Suchego Vyrchu. Można tam dojechać samochodem i pozostawić go na darmowym parkingu. Trasa okazała się nietypowa. Zaczynała się bowiem na szczycie i do Grupy Warownej Bouda musieliśmy zejść około 200 metrów. Zwykle na początku mamy podejście. Sam szlak ma tutaj około 3,3 km. Nie jest więc specjalnie daleko. 

Czerwony szlak od Grupy Warownej Bouda
Czerwony szlak od Grupy Warownej Bouda

Po drodze mijamy bardzo fajnie wyglądające skałki. Niestety są dość niskie, więc nie oferują spektakularnych widoków. Jednak warte są zaznaczenia. Nazywają się Skalni utvar Bradlo.

Skalní útvar Bradlo
Skalni utvar Bradlo

Idąc dalej czerwonym szlakiem, trafiamy na sporą ilość małych kupek kamiennych ułożonych chyba przez turystów. Jaki jest cel tych konstrukcji, nie bardzo wiem. Dość ciekawie jednak wyglądają, więc postanowiliśmy dołożyć własną. 

Kamienne konstrukcje na szlaku
Kamienne konstrukcje na szlaku

Skrzyżowanie szlaków Pod Bradlem

Po kilku minutach schodzenia dotarliśmy do skrzyżowania szlaków „Pod Bradlem„. Do czerwonego dołączył tutaj szlak niebieski. Jadnak po kolejnych kilkuset metrach szlak niebieski odbił w lewo na rozdrożu „U Tri Panu„. My natomiast poszliśmy dalej czerwonym w kierunku bunkrów na Boudzie.

Czerwony Szlak w kierunku Grupy Warownej Bouda
Czerwony Szlak w kierunku Grupy Warownej Bouda

Grupa Warowna Bouda

Po kilkuset metrach spaceru docieramy do Grupy Warownej Bouda. Obiekt został wykonany w latach 1936-38. Był częścią większej całości – tzw. betonowej granicy. Znajduje się tam kilkadziesiąt różnej wielkości schronów i stanowisk bojowych. W górze Bouda wykonano największe z nich. Łączna długość korytarzy to ponad dwa kilometry. Obsadę stanowiło 316 żołnierzy. Wejście od strony tylnej stanowi odrestaurowany obecnie bunkier o nazwie K-Ba-S 22a Krok. To jedyny w Czechach zachowany obiekt wejściowy tego typu.

Bunkier K-Ba-S 22a Krok - Grupa Warowna Bouda
Bunkier K-Ba-S 22a Krok

Grupa Warowna Bouda – w kasie tylko gotówka

Tak jak pisałem wcześniej, w planach mieliśmy zwiedzić obiekt z przewodnikiem. Niestety przy kasie spotkała nas przykra niespodzianka. Płacić można tu tylko gotówką i tylko w koronach. My niestety nie mieliśmy ze sobą czeskiej waluty. Czasem spotyka się takie niespodzianki w Czechach. Nie wiem, z czego to wynika. Pewnie z braku zmysłu biznesowego u zarządców obiektu. Zupełnie inaczej jest bowiem w odległej zaledwie o trzy kilometry restauracji na Suchym Vyrchu. Można tam płacić zarówno kartą, jak i złotówkami. 

Kopuła pancerna przy bunkrze Krok
Kopuła pancerna przy bunkrze Krok

Obiekty naziemne Grupy Warownej Bouda

Nie pozostało nam więc nic innego, jak zwiedzić obiekty naziemne. Wypiliśmy więc herbatę, zjedliśmy po kanapce i ruszyliśmy w drogę. Poszliśmy w kierunku, z którego przyszliśmy. Tym razem trzymaliśmy się zielonego szlaku, który doprowadził nas na szczyt Boudy. Znaleźliśmy tu sporo pozostałości po budowie. Były to podstawy betonowe pod różne urządzenia i szyb wentylacyjny.  

Betonowe podstawy urządzeń budowlanych
Betonowe podstawy urządzeń budowlanych

Schron piechoty K-S 24 „Libuše”

Idąc dalej, po lewej stronie trafiliśmy na bunkier dla piechoty K-S 24 „Libuše”. Znajduje się on kilkadziesiąt metrów od szlaku, ale jest dobrze widoczny pośród drzew. 

K-S 24 "Libuše" - Grupa Warowna Bouda
K-S 24 „Libuše” – Grupa Warowna Bouda

Bunkier nie jest w najlepszym stanie i nie jest udostępniony do zwiedzania. Jest za to dość dobrze zabezpieczony. Wejście zamyka dość solidna krata. Z tego, co wyczytałem na tablicach informacyjnych, również podczas zwiedzania podziemi ten schron jest omijany. Spora jego część jest wysadzona. Można wejść na dach, jednak należy zachować ostrożność. 

Wysadzona część bunkra K-S 24 "Libuše" - Grupa Warowna Bouda
Wysadzona część bunkra K-S 24 „Libuše” – Grupa Warowna Bouda

Obeszliśmy bunkier dookoła i ruszyliśmy dalej zielonym szlakiem. Dość szybko dotarliśmy do unikatowej wieży artyleryjskiej. A właściwie tego, co miało po skończeniu budowy być wieżą artyleryjską.

Wieża artyleryjska K-S 22 „Horymír”

Wieża artyleryjska Horymir nie była tym, z czym kojarzy się potocznie wieża. Na lekkim wzniesieniu była po prostu sporych rozmiarów obetonowana dziura w ziemi. Wieża obrotowa wraz z dwoma haubicami 100 mm nie została tu nigdy zainstalowana. Po prostu nie zdążono jej wyprodukować. Po wykończeniu miała być to podnoszona na czas prowadzenia kopuła. Bardzo podobne rozwiązania stosowano na Linii Maginota we Francji. 

Stanowisko artyleryjskie K-S 22 "Horymír" - Grupa Warowna Bouda
Stanowisko artyleryjskie K-S 22 „Horymír”

Zasięg ognia moździerzy miał zapewnić blokowanie Przełęczy Międzyleskiej. Miał również pozwolić na ostrzał stacji kolejowej w Międzylesiu. 

Bliźniacze bunkry K-S 21 „Kazi” i K-S 23 „Teta”

Grupę Warowną Bouda wieńczą dwa bliźniacze bunkry piechoty. Znajdują się one po dwóch stronach zbocza i są połączone podziemnymi korytarzami. Jeden z nich można zwiedzać w ramach trasy podziemnej. My widzieliśmy go tylko z zewnątrz.

Bunkier K-S 21 "Kazi" - Grupa Warowna Bouda

Grupa Warowna Bouda nie brała udziału w walkach. Mimo tego, na bunkrach widać liczne ślady po prowadzonych tu próbach artyleryjskich. Próby takie wykonywali Niemcy i Rosjanie. Po II Wojnie Światowej próbowano obsadzić bunkry radzieckimi armatami 85 mm..

Suchy Vyrch – wieża widokowa

Z Boudy ruszyliśmy czerwonym szlakiem z powrotem na Suchy Vyrch. Tym razem jednak na rozdrożu „Pod Bradlem” skręciliśmy, a właściwie poszliśmy prosto szlakiem niebieskim. Jest trochę dłuższy, ale mniej stromy. No i nie bardzo lubimy chodzić tą samą drogą. Tuż przy parkingu znajduje się wieża widokowa, z której można podziwiać okolicę. Więc zapłaciliśmy za wstęp i wdrapaliśmy się na górę po krętych schodach. Widok we wszystkie strony fajny, choć część zasłaniają drzewa. 

Wieża widokowa Suchy Vyrch
Wieża widokowa Suchy Vyrch

W obiekcie znajduje się też restauracja. Dania typowo turystyczne, dość smaczne i niedrogie. Jak wspomniałem wcześniej, można tu płacić kartą i złotówkami.

Grupa Warowna Bouda – podsumowanie wycieczki

Spacer z Suchego Vrchu do Grupy Warownej Bouda to wycieczka w sam raz na weekendowe popołudnie. Przeszliśmy niespełna dziewięć kilometrów, a zajęło nam to trochę ponad trzy godziny. Jeśli chcecie zwiedzić podziemia, pamiętajcie o posiadaniu czeskich koron. To, że nie udało nam się wejść do środka, trochę bowiem popsuło nastrój i pozostał niedosyt. Tak sobie jednak myślę, że nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Jest bowiem okazja, żeby Boudę odwiedzić ponownie. Tym razem jednak wybierzemy szlak „Betonowej Granicy” z miejscowości Mladkov

Grupa Warowna Bouda – zapis trasy

Grupa Warowna Bouda – galeria zdjęć

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Pin It on Pinterest

Scroll to Top